اعتمادسازی اقتصادی کلید حل بحران است

در پی وقوع برخی ناآرامی‌های اخیر که با حوادث تلخ و خسارات مالی و جانی همراه بود، با دکتر رمضان غلام‌اواتی عضو هیأت علمی گروه علوم سیاسی پیام نور مازندران، به گفتگو نشستیم تا تحلیلی جامع از ریشه‌ها و پیامدهای این رویدادها ارائه دهد.

محورهای این گفتگو، تفکیک مقوله اعتراض از اغتشاش، تأکید بر حفظ امنیت ملی به‌عنوان خط قرمز و ضرورت تقویت اعتماد عمومی برای خروج از چالش‌های موجود بود.

جویباران تحلیل شما از رویدادهای اخیر چیست؟

غلامی اواتی: آنچه در روزهای گذشته شاهد آن بودیم، یک پدیده دووجهی و پیچیده بود. یک وجه آن، نارضایتی‌های بخشی از مردم، به ویژه نسبت به مسائل معیشتی و گرانی‌هاست که کاملاً واقعی و قابل درک است. اعتراض به وضعیت اقتصادی، یک حق مسلم و قانونی است و در کلام مقام معظم رهبری نیز همواره بر گوش‌سپاری به صدای مردم تأکید شده است. اما وجه دیگر، پدیده‌ای کاملاً مجزاست؛ یک عملیات اغتشاش سازمان‌یافته که توسط عوامل داخلی و خارجی طراحی و هدایت می‌شد. این اغتشاشات با هدف ایجاد ناامنی، تخریب اموال عمومی، ترس‌افکنی و در نهایت، زیر سؤال بردن اقتدار نظام و تضعیف امنیت ملی صورت گرفت. متأسفانه این دو وجه در برخی نقاط درهم تنیده شد و گروه‌های اغتشاش‌گر از دل نارضایتی‌های مشروع، آبِ آشامیدنی مسموم برای اهداف خود برداشتند.

جویباران: چگونه می‌توان این دو وجه، یعنی «اعتراض» و «اغتشاش» را از هم تفکیک کرد؟

غلامی اواتی: مرز این دو بسیار روشن است. اعتراض قانونی و مدنی، ماهیتی مسالمت‌آمیز، شفاف و در چارچوب قانون دارد. معترضان واقعی، خسارت‌زن نیستند؛ آنان صدای خود را به گوش مسؤولان می‌رسانند و خواهان رسیدگی هستند. اما اغتشاش، با خشونت، تخریب، حملات به نیروهای انتظامی و اموال عمومی، شعارهای براندازانه و اغلب با پوشش و برنامه‌ریزی قبلی شناخته می‌شود. رسانه‌های معاند نیز عمداً این مرز را مخدوش می‌کنند تا تمام حرکات را در ذیل «انقلاب» یا «قیام» معرفی کنند. ما باید این تفکیک را به وضوح در افکار عمومی نهادینه کنیم: کسی که یک بانک یا اتوبوس را آتش می‌زند، نه یک معترض، که یک اغتشاش‌گر و مجرم است و باید با او برخورد قانونی شود. صف اعتراض از صف اغتشاش کاملاً جداست.

جویباران: با وجود نارضایتی‌های اقتصادی، چگونه می‌توان از تبدیل اعتراضات به اغتشاشات جلوگیری کرد؟

غلامی اواتی: کلید حل این معما، افزایش اعتماد عمومی است. مردم باید باور کنند که مسؤولان، دردها و مشکلات آنان را می‌شنوند، می‌پذیرند و برای حل آنها بی بهانه و بی‌طمع اقدام می‌کنند. این اعتماد از چند مسیر قابل بازسازی است: اول، شفافیت حداکثری مسؤولان در بیان مشکلات و راه‌حل‌ها. دوم، گفت‌وگوی مؤثر و مستمر با نخبگان، اصناف و گروه‌های مختلف اجتماعی. سوم، اقدام عاجل و ملموس برای بهبود وضعیت معیشت، حتی با اقدامات کوچک اما پیگیر. چهارم، برخورد قاطع و عادلانه با مفسدان اقتصادی که خود یکی از ریشه‌های اصلی نارضایتی هستند. وقتی مردم ببینند که صدایشان بدون تبدیل شدن به خشونت، شنیده و برای آن چاره‌اندیشی می‌شود، پایگاه اجتماعی برای اغتشاش‌گران تنگ می‌شود.

جویباران: در این میان، حفظ امنیت ملی چه جایگاهی دارد؟

غلامی اواتی: امنیت ملی، خط قرمز و سرمایه غیرقابل معامله ملت ایران است. دشمنان این مرز و بوم، سال‌هاست که به دنبال ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی برای پیشبرد اهداف خود هستند. آنان از هر نارضایتی به عنوان فرصتی برای ضربه زدن به تمامیت ارضی، انسجام ملی و نظام جمهوری اسلامی استفاده می‌کنند. باید به مردم با زبان منطق و عقلانیت تفهیم کرد که می‌توان و باید به گرانی و تورم اعتراض کرد، اما نباید اجازه داد ناآرامی‌های خیابانی، بازیگران خارجی را بر صندلی راننده بنشاند. تجربه کشورهای منطقه نشان داده است که آشوب، تنها بر دامان مشکلات اقتصادی می‌افزاید و امنیت و آرامش را که بستر هرگونه پیشرفت است، نابود می‌کند. نیروهای انتظامی و امنیتی ما نیز باید با هوشمندی، این مرز را پاسداری کنند و بین مردم معترض و اغتشاش‌گران فرق بگذارند.

جویباران: و سخن پایانی؟

غلامی اواتی: سخن من با مردم است: صدای شما در مورد مشکلات اقتصادی شنیده شده است. این مشکلات، بخشی ناشی از تحریم‌های ظالمانه و بخشی ناشی از کاستی‌های داخلی است. اما راه حل، به آشوب کشیدن جامعه نیست. راه حل، هوشمندی، انسجام، و فشار حداکثری بر مسؤولان برای انجام وظایفشان از طرق قانونی است. و سخنم با مسؤولان: اعتماد یک شبه ساخته نمی‌شود، اما یک شبه نیز می‌تواند فروریزد. با عمل به وعده‌ها، تقویت میدان گفت‌وگو و مبارزه بی‌امان با فساد، این گنجینه را احیا کنید. کشور ما از این گردنه‌های سخت قبلاً نیز عبور کرده و با همدلی و عقلانیت، از این یکی نیز عبور خواهد کرد.

گفتگو: الله‌بخش تبریزی

انتهای خبر/