به گزارش پایگاه خبری جویباران، پنجم اسفند، روز مهندس، بهانهای شد تا پای صحبت یکی از همان مردانی بنشینیم که سالهاست خاک و بتن و آهن، لباس کارشان را رنگ کرده است. مهندس مختار کارگر، دانشآموخته رشته مهندسی مکانیک که سالهاست به عنوان پیمانکار پروژههای عمرانی فعالیت میکند، در گفتگو با پایگاه تحلیلی خبری بلاغ از دوقطبی «مدرک و مهارت» گفت، از خاطره شیرین عبور اولین ماشین از جادهای که ساخته بود و از تلخی تصمیماتی که کیفیت پروژه را قربانی میکنند. او که نام خانوادگیاش را سندی محکم برای احترام به نیروی انسانی میداند، معتقد است مهندس واقعی کسی است که فرمولهای دانشگاه را در میدان عمل با محدودیتهای کارفرما، مصالح و تجربه کارگران تنظیم کند.
جویباران: مهندس کارگر، روز مهندس بر شما مبارک. به عنوان کسی که در رشته مهندسی مکانیک تحصیل کرده اما حالا به عنوان پیمانکار عمرانی فعال است، مهندسی را در ایران چگونه تعریف میکنید؟
مهندس مختار کارگر: روز مهندس بر همه زحمتکشان این عرصه مبارک باد. بله، من فارغالتحصیل مهندسی مکانیک از دانشگاه مازندران هستم، اما بیش از دو دهه است که به عنوان پیمانکار در پروژههای عمرانی فعالیت میکنم. برخی تعجب میکنند که چرا یک مهندس مکانیک وارد حوزه عمران شده است. پاسخ من این است که در عمل، مرزهای رشتهای در پروژههای بزرگ کمرنگ میشود. شما وقتی پیمانکار هستی، باید از مکانیک خاک بدانی، با تأسیسات آشنا باشی و سازه را بشناسی. تعریف مهندسی در کتابها مشخص است: «بهکارگیری ریاضیات و علوم برای حل مسائل». اما مهندسی در ایران، یک عبارت اضافه دارد: هنر جنگیدن با واقعیتها. شما در دانشگاه ترمودینامیک یا مقاومت مصالح میخوانید، اما سر پروژه ممکن است هم سیمان درستوحساب نداشته باشی، هم کارفرما بگوید بودجه ندارم و هم کارگر بگوید این روش زمانبر است. مهندس در ایران کسی است که بتواند در میانه این محدودیتها، بهترین راه ممکن را پیدا کند.
جویباران: اشارهای به کارگران داشتید. با توجه به نامخانوادگیتان، فکر میکنید رابطه مهندس و کارگر در این «جنگیدن با واقعیت» چه جایگاهی دارد؟
مهندس مختار کارگر: (با خنده) اسم من برای خودم یک یادآوری دائمی است. افتخار میکنم که این نام را دارم. سالهاست که به عنوان پیمانکار در کنار کارگران هستم و هر روز به من میگوید اگر دستان پینهبسته آنها نباشد، مهندسیات روی کاغذ میماند. ما در دانشگاه «تئوری» را یاد میگیریم، اما کسی که تئوری را به «عمل» تبدیل میکند، همان کارگر و استادکار ماهر است. من مهندسی خواندهام اما بسیاری از نکات اجرایی را سر کارگاه از کارگران باتجربه یاد گرفتهام. متأسفانه امروز برخی مهندسان جوان فکر میکنند مدرک دانشگاهی آنها را از یادگیری از کارگران بینیاز میکند. این بزرگترین اشتباه است. فاصله تئوری تا عمل را در این سرزمین، کارگران پر میکنند.
جویباران: شما هم به عنوان پیمانکار و هم به عنوان مهندس مکانیک، با چالشهای مختلفی مواجه بودهاید. آینده شغلی برای یک مهندس جوان در ایران را چطور میبینید؟
مهندس مختار کارگر: من هر دو طرف ماجرا را دیدهام. هم درس خواندهام و هم به عنوان پیمانکار با هزاران چالش اجرایی دستوپنجه نرم کردهام. اگر بخواهم واقعیت را بگویم، باید بپذیریم که بازار کار مهندسی ایران دچار یک بیماری ساختاری است. ما با انبوه فارغالتحصیلانی مواجهیم که مدرک خوب دارند اما مهارت عملیِ حل مسئله ندارند. از طرف دیگر، مهندسانی که بتوانند با واقعیتها بجنگند، همیشه جایگاه خود را پیدا میکنند. اما سختیاش اینجاست که مسئولیت قانونی و مالی ما بسیار بالاست، اما امنیت شغلی و درآمد متناسب با آن، اصلاً تضمین شده نیست. من به عنوان پیمانکار میدانم که نوسانات اقتصادی و قیمت مصالح گاهی پروژه را زمینگیر میکند و مهندس در این میان آسیبپذیرترین فرد است. به دوستان جوان میگویم: اگر به دنبال یک زندگی راحت هستید، مهندسی را انتخاب نکنید. اما اگر عاشق ساختن هستید و حاضرید برایش زحمت بکشید، بمانید و بجنگید.
جویباران: شیرینترین خاطره این جنگیدن با واقعیتها برای شما در دوران پیمانکاریتان چه بوده است؟
مهندس مختار کارگر: شیرینترین خاطراتم به پروژههای عمرانی در مناطق محروم برمیگردد. یکی از آنها ساخت جاده دسترسی به یک روستا در شرق مازندران بود. منطقه سختگذر بود، مصالح به سختی تأمین میشد، بارندگی کار را متوقف میکرد. روزی که آسفالت کشیده شد و اولین ماشین از آن جاده عبور کرد، یک پیرمرد روستایی آمد و دستانم را محکم فشرد. بدون آنکه کلمهای بگوید، قطره اشکی ریخت. آن لحظه برای من که سالها ترمودینامیک و سیالات خوانده بودم، معنای واقعی مهندسی را نشان داد. مهندسی فقط محاسبه نیست؛ یعنی زیرساخت زندگی مردم را فراهم کردن. از نظر تخصصی هم وقتی یک پروژه مکانیکال (تأسیسات) یا سازهای را با موفقیت تحویل میدهی، لذتی دارد که وصفنشدنی است.
جویباران: و تلخترین صحنه؟
مهندس مختار کارگر: تلخترین صحنه وقتی است که مجبور شوی کیفیت کار را پایین بیاوری. نه به خاطر ناتوانی خودت، بلکه به خاطر تصمیمات غیرفنی کارفرما. گاهی کارفرما به خاطر صرفهجویی مالی یا شتاب در زمان، کاری میکند که باید استانداردها را زیر پا گذاشت. اینجا مهندس زیر بار مسئولیت میماند. اگر اعتراض کند، پروژه را میگیرند از دستش و به دیگری میدهند؛ اگر سکوت کند، سازهای ناایمن ساخته. این دو راهیها، تلخترین لحظات یک پیمانکار است.
جویباران: توصیه شما به خانوادههایی که فرزندانشان را به سمت رشته مهندسی هدایت میکنند چیست؟
مهندس مختار کارگر: به پدرها و مادرها میگویم: از مدرکگرایی دست بردارید. اگر فرزند شما عاشق ساختن، ریاضیات و حل مسئله است، مهندسی انتخاب خوبی است. اما اگر فقط به خاطر اسم و رسم رشته و اینکه مهندس بشود، او را به این راه میاندازید، ممکن است در آینده سرخورده شود. من خودم مهندس مکانیک هستم اما در عمران کار میکنم، چون بازار و علاقه مرا به این سمت کشاند. بگذارید بچهها مهارت محور رشد کنند، نه مدرک محور. خیلی از تکنسینهای ماهر امروز درآمد و احترامی دارند که یک مهندس بیکار ندارد. بیایید به جای اصرار بر «مهندس شدن» به «مفید بودن» فکر کنیم.
جویباران: و حرف آخر برای همکارانتان در این روز؟
مهندس مختار کارگر: میخواهم به همه مهندسان بگویم: با وجود همه سختیها، ناامید نشوید. این مرز و بوم به دستان توانمند شما ساخته شده و میشود. چه در رشته مکانیک باشید، چه عمران، چه برق، بدانید که کار شما زیربنای توسعه این کشور است. همواره بهروز باشید، زبان خارجی را جدی بگیرید تا از تکنولوژی دنیا عقب نمانید، و مهمتر از همه، اخلاق را فراموش نکنید. مهندسی بدون اخلاق، تبدیل به خطری برای جامعه میشود. به عنوان پیمانکار به شما قول میدهم که اگر با صداقت کار کنید، نام نیک شما ماندگار میشود. روز مهندس بر همه شما پیروز و سربلند باشید.
انتهای خبر/
ثبت دیدگاه